27 oktober 2011: nieuwe vondst van Holwaya mucida in Heemstede |
|
| Holwaya mucida (Schulzer) Korf & Abawi |
![]() Foto: Lou van der Linde (2011) |
|
Beschrijving: Dit zeldzame zwammetje, alleen bekend uit Canada, Noord- en Oost-Europa, verscheen twee jaar geleden plotseling in ons land op een oude, liggende lindenstam. Omdat groot dood lindenhout zeldzaam is in ons land, verklaart dat deels de zeldzaamheid, maar omdat het bosbeheer al een aantal jaren er op is gericht meer dood hout in het bos te laten, werd ook verwacht dat het niet bij die eerste vondst zou blijven. En nu vond Lou van der Linde uit Hoofddorp de paddenstoel dan opnieuw! In het Groenedaalse bos in Heemstede, op stammen en takken van een linde, die tussen een gemaakte wal van takken en bomen lag. Zie verder bij de waarneming van 2009.
|
|
|
L. Hansen & H. Knudsen (red.) (2000): Nordic Macromycetes, Vol.1, blz. 152. |
|
23 augustus 2011: Bloedrode russula's in Twickel (Twente) |
|
|
Bloedrode russula Russula sanguinea (Bull.) Fr. |
![]() Foto: Henri Jansen (2011) |
|
Beschrijving: Dit was een opvallende rode verschijning langs het fietspad in Twickel en ondanks dat kon ik deze paddenstoel op macroscopische kenmerken niet determineren. Maar even contact gezocht met Dinant Wanningen, die niettegenstaande een nalatende gezondheid, de microscoop nog graag even ter hand neemt om bijzondere vondsten te determineren. Uitkomst: Bloedrode russula! Voor zover ik het kan overzien, was de Bloedrode russula nog niet eerder in Twickel gevonden en is het aantal waarnemingen, dat via Waarneming.nl wordt doorgegeven, zeer summier. De Bloedrode russsula staat als kwetsbaar op de Rode Lijst.
|
|
|
E. Gerhardt (2008): De grote paddenstoelengids voor onderweg, blz. 460 (als Russula sanguinaria). F. Kränzlin (2005): Pilze der Schweiz, Band 6, blz. 238. G.J. Krieglsteiner (2000): Die Großpilze Baden-Württembergs, Band 2, blz. 574 (als Russula sanguinaria). |
|
3 juli 2011: Korrelige taaiplaat bij Rockanje (Zuid-Holland) |
|
|
Korrelige taaiplaat Lentinus cyathiformis (Schaeff.) Bres. |
![]() Foto: Luciën Rommelaars (2011) |
|
Beschrijving: Toen Luciën Rommelaars en Marjon van der Vegte uit de auto stapten op een parkeerplaats bij Rockanje, zagen zij al van veraf de hoed van een enorme paddenstoel. Het ding leek wel zo'n 25 cm groot en zat op een stronk. De stronk was hoogstwaarschijnlijk van een Witte abeel, want er stonden meerdere Populieren in dit laantje. Dichterbij gekomen bleken het vier exemplaren te zijn op een stronk omgeven door een grote mierenhoop! De onderkant toonde aflopende lamellen, die dicht opeen zaten die met behulp van een loep en fijn gezaagd bleken te zijn. Om het één en ander goed te kunnen fotograferen, moesten Luciën en Marjon heel wat capriolen uithalen om de agressieve rode mieren op afstand te houden, maar het bleek de moeite waard. Microscopie bevestigde de determinatie: we hadden de zeer zeldzame en ernstig bedreigde Korrelige taaiplaat gevonden! Bekijk ook de waarneming uit 2006.
|
|
|
G.J. Krieglsteiner (2001): Die Großpilze Baden-Württembergs, Band 2, blz.15. L. Hansen & H. Knudsen (red.) (1992): Nordic Macromycetes, Vol.2, blz. 48. T. Boekhout (1990): Flora Agaricina Neerlandica, Vol.2, blz. 29-30. |
|
29 april 2011: Lenteknotszwammen op de bij Hilvarenbeek |
|
|
Lenteknotszwam Clavulinopsis vernalis (Schw.) Corner |
![]() Foto: John Breugelmans (2011) |
|
Beschrijving: De vrijdag voor Koninginnedag besloot ik om een wandeling te gaan maken op de Roovertse Heide bij Hilvarenbeek om op zoek te gaan naar voorjaarsplanten en -paddestoelen. Bij een vennetje op een open plek in het bos vond ik al wat mooie planten, waaronder zonnedauw, en nog wat gewone paddenstoelen. Op de heide aangekomen, vond ik een geplagd stukje waarop ik tot mijn verbazing vele honderden exemplaren van de Lenteknotszwam vond. Bij controle thuis via de verspreidingsatlas van de NMV bleek de soort zeer zeldzaam te zijn en slechts bekend van zeven uurhokken. De Lenteknotszwam staat als bedreigd in de Rode Lijst. Zie ook de waarnemingen uit 2005 en 2006.
|
|
|
L. Raaijmakers (2004): Een nieuwe vindplaats van de Lenteknotszwam. Coolia 47/4, blz.190-193. S. Ryman & I. Holmåsen (1992): Pilze, blz. 123 (als Multiclavula vernalis. |
|
13 april 2011: Rozetkussentjeszwam in Enschede |
|
|
Rozetkussentjeszwam Hypocreopsis lichenoides (Tode: Fr.) Seav. |
![]() Foto: Marian Jagers (2011) |
|
Beschrijving: Dichtbij het Lonnekermeer te Enschede ligt een klein, nat wilgenbosje. Thans is het bosje met laarzen aan te betreden. Ik had al eens een melding van de Rozetkussentjeszwam op deze site gezien (januari 2008). Het is een bijzonder vreemd gevormde ascomyceet. De bijna op vingers lijkende uitgroeisels wilde ik graag eens zelf proberen te vinden. Ik ging er vanuit dat er in dit wilgenbosje een redelijke kans was dat de soort zou kunnen voorkomen omdat zijn waardheer, de Takbaksborstelzwam (Hymenochaete tabacina), overvloedig aanwezig is op de wilgen. Een paar eerdere zoekpogingen leverden helaas niets op. Tijdens het Cristella-weekend van 2010 in Drenthe had men de zwam in het Eexterveld op ooghoogte gevonden en met deze informatie ondernam ik een nieuwe poging nu wel met succes! Op twee verschillende bomen, een meter of vijftien uit elkaar, groeiden er diverse exemplaren tot zo'n 2,5 cm breed (kleiner dan verwacht) op zo'n 1.20 meter boven de grond aan de bovenzijde van takjes. De soort kan overigens tot zo'n 10 cm doorsnede worden.
|
|
|
G. Keizer (1997): Paddenstoelen Encyclopedie. Rebo, blz. 75. H. Jahn (1979): Pilze die an Holz wachsen, blz. 64. |
|
8 april 2011: Salomonsstromabekertjes in Nijmegen |
|
|
Salomonsstromabekertje Stromatinia rapulum (Bull.) Boud. |
![]() Foto: Gio van Bernebeek (2011) |
|
Beschrijving: Omdat de Botanische Tuin in Nijmegen intussen al zoveel moois had geboden, bleef die mij trekken en ging ik er bijna dagelijks kijken. Zo ontdekte ik tussen de stengels van Salomonszegel opnieuw bruine bekertjes, waarvan ik mij afvroeg waar die bij hoorden, aangezien er geen speenkruid of bosanemoon te ontdekken viel. Zou dit het Salomonstromabekertje kunnen zijn? Mijn vermoeden werd bevestigd, doordat een medewerker van de heemtuin vertelde dat deze soort hier inderdaad groeit. Echter, microscopisch onderzoek aan de sclerotiën is noodzakelijk om het bekertje van de Anemonebekerzwam te onderscheiden en daarmee is deze waarneming eigenlijk onzeker, want alleen gebaseerd op het ontbreken van bovengrondse delen van speenkruid of bosanemoon... Volgens de Rode Lijst (2008) is de soort bedreigd. Zie ook de waarneming uit 2008.
|
|
|
G. Keizer (1997): Paddestoelen Encyclopedie, blz. 59. E. Weeda (1991): Nederlandse Oecologische Flora deel 4, blz. 300. |
|
5 april 2011: tientallen Anemonebekerzwammen in Nijmegen |
|
|
Anemonebekerzwam Dumontinia tuberosa (Bull.) L.M. Kohn |
![]() Foto: Gio van Bernebeek (2011) |
|
Beschrijving: Jarenlang gezocht en tenslotte toch in grote aantallen gevonden: de Anemonebekerzwam! Vanmorgen was ik naar de Botanische Tuin in Nijmegen gereden om daar voorjaarsbloeiers te gaan bekijken. Tussen het speenkruid en de zeer talrijke bosanemonen stonden tientallen Anemonebekerzwammen en ook nog een bokaalkluifzwam. Deze Botanische Tuin bestaat uit verschillende nagebootste biotopen, zoals kalkgraslanden, een holle weg, moerasgebied, verschillende bostypen, heidegebied enz. De Anemonebekerzwam groeit parasitair op de wortelstokken van de bosanemoon, maar je vindt hem dus ook op speenkruid. Volgens de Rode Lijst (2008) is de soort bedreigd. Zie ook de waarneming uit 2008.
|
|
|
E. Gerhardt (2008): De grote paddenstoelengids voor onderweg, blz. 648. E. Weeda (1985): Nederlandse Oecologische Flora deel 1, blz. 230. R. Courtecuisse (1994): Les champignons de France, blz 113. |
|