Karteringscommissie

KARTEERDERSHANDLEIDING ONLINE



Bewijsmateriaal van paddenstoelen bewaren
Waarnemingen van organismen hebben in een aantal gevallen alleen wetenschappelijke waarde als er bewijsmateriaal van wordt bewaard. Dit geldt in de eerste plaats voor nieuwe soorten. Het bewaarde materiaal geldt dan als "typemateriaal", waarop een beschrijving is gebaseerd. Het is daardoor mogelijk achteraf soorten met elkaar te vergelijken en om in de beschrijving vergeten of onvolledige kenmerken achteraf te kunnen onderzoeken. Een belangrijk en actueel voorbeeld van ontbrekende kenmerken in beschrijvingen van organismen die gedurende honderden jaren in herbaria zijn opgeborgen, is het DNA. Als er geen herbaria bestonden, zou van miljoenen soorten die in de loop van vele eeuwen beschreven zijn nu het DNA niet meer onderzocht kunnen worden.

Het heeft ook zin bewijsmateriaal te bewaren van soorten die zeldzaam en/of moeilijk te determineren zijn. Voor jezelf is het nuttig als je later weer dezelfde soort denkt te vinden, omdat je die dan met je eerdere vondst(en) kunt vergelijken, maar het is ook nuttig als je je determinatie door anderen wilt laten controleren. Wanneer het om zeldzame of moeilijk te determineren soorten gaat, zal een districtsco÷rdinator of specialist soms materiaal van een vondst opvragen ter controle. Dit is belangrijk, omdat de karteringsgegevens worden gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek naar de verspreiding van soorten, maar ook ten behoeve van natuurbeheer en projecten, waarbij projectontwikkelaars op basis van verspreidingsgegevens van bijvoorbeeld Rode Lijst-soorten maatregelen moeten treffen om deze soorten te sparen. Wanneer de door de NMV geleverde gegevens fouten bevatten, kan dat gevolgen hebben. Waarnemingen van een groot aantal zeldzamere soorten zullen daarom niet in het bestand worden opgenomen als er geen bewijsmateriaal van bewaard is.

Basisboek Paddenstoelen Paddenstoelen drogen
Bewaren van paddenstoelen gaat prima, als je ze maar grondig droogt. De microscopische kenmerken blijven daarbij behouden. Het drogen mag niet te snel gaan. Het beste gaat het in een warme luchtstroom van ongeveer 40░ C. Zeer kleine of dunne vruchtlichamen kunnen worden gedroogd door ze in een doosje met silicagel te stoppen; bij kleine inktzwammetjes is dit zelfs de aanbevolen methode: je dient de silicagel al mee te hebben in het veld, omdat deze soorten zo vergankelijk zijn dat zij al vergaan zijn voordat je thuis bent. Omdat gedroogde paddenstoelen er heel anders uit zien dan verse, is het belangrijk een goede beschrijving te maken en die bij het materiaal op te bergen. Meer informatie hierover kan men lezen in het 'Basisboek Paddenstoelen' (blz. 50-51). U kunt ook een bijbehorend gestandaardiseerd beschrijvingenformuler downloaden.

Tips bij het verzamelen
Bij het verzamelen van fungi moet erop gelet worden dat:
1 niet twee of meer soorten door elkaar worden verzameld;
2 per collectie een zo groot mogelijke variatie wordt verzameld, waaronder zo mogelijk jonge en volgroeide exemplaren;
3 de steelvoet niet wordt vergeten;
4 smaak, geuren en kleuren z.s.m. worden vastgesteld en genoteerd;
5 niet meer wordt aangeraakt (steel!) dan strikt noodzakelijk is;
6 indien mogelijk exemplaren blijven staan.
Thuis gekomen wordt de collectie beschreven: d.w.z. meten, tekenen, structuren met een loep bekijken en indien wenselijk het maken van een sporenprent. Maak daarbij gebruik van het beschrijvingenformulier.

Foto's
Veel paddenstoelen kunnen alleen door middel van microscopisch onderzoek met zekerheid op naam gebracht worden. Slechts deskundigen kunnen bepaalde soorten in het veld direct benoemen! Daarom werd tot nu toe altijd alleen gedroogd materiaal als bewijsmateriaal geaccepteerd. Er zijn echter soorten die ook aan de hand van foto's herkend kunnen worden, althans door specialisten. Omdat bijna iedereen tegenwoordig over de mogelijkheid beschikt paddenstoelen direct in het veld te fotograferen, al is het maar met een mobiele telefoon, is er een (beperkte!) lijst opgesteld van soorten waarvan een foto – in de meeste gevallen slechts! – als aanvullend bewijsmateriaal kan dienen. In 2010 zullen soorten waarvoor dit geldt in Spot worden gemarkeerd. Het spreekt voor zich dat op deze foto's de determinatiekenmerken herkenbaar en scherp in beeld gebracht en kleuren correct weergegeven moeten zijn